บล็อก : ทางเลือกในการเผยแพร่ผลงานของนักเขียน

บล็อก (Blog) คือสิ่งมหัศจรรย์อีกอย่างหนึ่งของเทคโนโลยีการสื่อสาร เป็นนวัตกรรมที่อาจจะเทียบเท่ากับการกำเนิดแท่นพิมพ์ซึ่งทำให้การพิมพ์หนังสือเป็นช่องทางสำคัญในการเผยแพร่ข่าวสารและความรู้ของมนุษยชาติมาหลายร้อยปี ทำให้เกิดการสั่งสมภูมิปัญญามากมายหลายหลากสาขา นำไปสู่การใช้ภูมิปัญญาเหล่านั้นสร้างสรรค์พัฒนาสังคมมนุษย์ให้เจริญก้าวหน้าอย่างก้าวกระโดด จนปัจจุบันนี้หนังสือเป็นอุปกรณ์ในการเก็บภูมิปัญญาความรู้ของมนุษย์มากมายจนสุดจะประมาณได้ ซึ่งจะคงทนถาวรต่อไปอีกเป็นเวลานาน

บล็อกก็กำลังทำหน้าที่เช่นเดียวกับหนังสือที่ทำหน้าที่มาหลายร้อยปี นั่นคือ การเก็บสะสมภูมิปัญญาของมนุษย์ไว้ในเครือข่ายอินเตอร์เน็ตที่โยงใยกันไม่มีจุดเริ่มต้นและไม่มีจุดสิ้นสุด บล็อกเป็นเครื่องมือให้มนุษย์ส่งผ่านข้อมูล ข่าวสาร ความรู้ที่ตนมีเข้าสู่เครือข่ายอินเตอร์เน็ต เปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นก็คือ บล็อกเป็นเสมือนหนังสือเล่มหนึ่ง เครือข่ายอินเตอร์เน็ตก็คือห้องสมุดขนาดใหญ่ที่เก็บหนังสือไว้นับแสนนับล้านเล่ม ทั้งห้องสมุดและเครือข่ายอินเตอร์เน็ตก็เป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าแสวงหาความรู้ในเรื่องต่างๆ เพื่อนำมาใช้ประโยชน์นั่นเอง

แม้บล็อกกับหนังสือจะเอื้อประโยชน์ในเรื่องเป็นเครื่องมือส่งผ่านข้อมูลข่าวสารและเก็บสั่งสมเอาไว้เพื่อใช้ประโยชน์เช่นเดียวกัน แต่บล็อกกับหนังสือมีความแตกต่างกันเป็นอย่างมาก นั่นคือ หนังสือมีกระบวนการผลิตที่ยุ่งยากซับซ้อน มีค่าใช้จ่ายสูง แต่บล็อกไม่มีกระบวนการผลิตที่ซับซ้อน และค่าใช้จ่ายต่ำ ทั้งยังเผยแพร่สู่ผู้รับคือผู้อ่านได้ง่ายกว่า ผู้ผลิตคือผู้เขียนกับผู้อ่านบล็อกแทบไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆเลย ยิ่งในกรณีบล็อกที่มีผู้ให้บริการฟรีอยู่แล้ว ขอเพียงแต่ผู้เขียนและผู้อ่านมีเครื่องคอมพิวเตอร์และต่ออินเตอร์เน็ตได้ ก็สามารถเผยแพร่และอ่านได้อย่างสะดวกสบาย

การที่หนังสือมีข้อจำกัดด้านกระบวนการผลิต ต้นทุนการผลิต และการเผยแพร่ ทำให้ผู้ผลิตหรือผู้เขียนหันมาเผยแพร่งานของตนผ่านบล็อกมากขึ้น ดังนั้นจึงปรากฏมีคนเขียนหนังสือผ่านบล็อกเป็นจำนวนมาก ข้อมูล ข่าวสาร และความรู้ที่ส่งผ่านบล็อกเข้าไปเก็บไว้ในเครือข่ายอินเตอร์เน็ตอันเปรียบเสมือนห้องสมุดของมนุษยชาติจึงมีความหลากหลายทั้งคุณภาพและปริมาณ ทุกคนที่ใช้อินเตอร์เน็ตเป็นก็สามารถผลิตข่าวสารและความรู้ผ่านบล็อก ซึ่งเปรียบเสมือนหนังสือเล่มหนึ่งได้ โดยไม่ต้องสิ้นเปลืองค่าใช้จ่ายและเวลามากนัก

การเขียนหนังสื่อของนักเขียนรุ่นใหม่จำนวนมากในปัจจุบัน จึงเลือกวิธีการเผยแพร่งานของตนผ่านบล็อก อันเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการแสดงตัวตนต่อสาธารณะ ต่างจากนักเขียนรุ่นก่อนที่จะมีบล็อกเป็นเครื่องมือ ต้องอาศัยการส่งผลงานไปตีพิมพ์ตามนิตยสารและหนังสือพิมพ์ สร้างการยอมรับจากผู้อ่านและบรรณาธิการ จากนั้นจึงนำมารวมตีพิมพ์เป็นหนังสือเล่ม ซึ่งระยะเวลานับแต่มีผลงานตีพิมพ์ในนิตยสารหรือหนังสือพิมพ์ครั้งแรกจนถึงรวมพิมพ์เป็นหนังสือเล่ม อาจใช้เวลายาวนานหลายปี ส่วนการเผยแพร่งานผ่านบล็อกนั้น ไม่จำเป็นต้องผ่านบรรณาธิการ ผู้เขียนเป็นผู้จัดการเองทุกขั้นตอน

ผลงานของนักเขียนในโลกออนไลน์คือบล็อกนั้น มีเป็นจำนวนมากที่มีผู้ติดตามอ่านอย่างสม่ำเสมอ กลายเป็นที่ชื่นชอบกล่าวขวัญกันในหมู่นักอ่านออนไลน์ทั้งหลาย นำมาสู่การรวบรวมตีพิมพ์เป็นหนังสือเล่ม ซึ่งในปัจจุบันนี้มีสำนักพิมพ์จำนวนไม่น้อยที่นำงานเขียนจากบล็อกมาตีพิมพ์เป็นหนังสือเล่มจำหน่าย เนื้อหาหลากหลายทั้งเรื่องสั้น เรื่องยาว บทกวี บทความ ข่าวสาร ความรู้แขนงต่างๆ เช่นเดียวกับการรวบรวมจากนิตยสารและหนังสือพิมพ์ ดังนั้นจึงกล่าวได้ว่าบล็อกเป็นเครื่องมือในการเผยแพร่งานของนักเขียนได้ดีเช่นเดียวกับนิยตสาร หนังสือพิมพ์และหนังสือเล่มที่มีมานับร้อยๆปี

นอกจากเป็นเวทีเผยแพร่งานเขียนเพื่อแสดงตัวตนต่อสาธารณะและนำไปสู่การตีพิมพ์ผลงานเป็นหนังสือเล่มของนักเขียนหน้าใหม่ๆแล้ว บล็อกยังเป็นเวทีให้นักเขียนที่มีผลงานในระบบการพิมพ์ทั้งนิตยสาร หนังสือพิมพ์ และหนังสื่อเล่ม หรือเรียกรวมกันว่าเป็นมืออาชีพได้ใช้เป็นที่เผยแพร่ผลงานและเสนอข่าวสารความเคลื่อนไหวของตนเองด้วย รวมถึงนักเขียนอาชีพที่เห็นข้อจำกัดการเผยแพร่งานผ่านระบบการพิมพ์หนังสือในปัจจุบันที่มีกระบวนการและขั้นตอนค่อนข้างยุ่งยากและซับซ้อน จึงใช้บล็อกเป็นเครื่องมือในการเผยแพร่งานของตน ซึ่งช่วยให้เพิ่มกลุ่มผู้อ่านมากขึ้นด้วย ดังจะเห็นได้จากมีนักเขียนอาชีพจำนวนมากต่างก็สร้างบล็อกหรือเว็บไซต์ของตนขึ้นมา นำเสนองานผ่านโลกออนไลน์ ทั้งงานเก่าที่เคยตีพิมพ์มาแล้ว และงานที่เขียนขึ้นใหม่

เมื่อเปรียบเทียบกับสื่อสิ่งพิมพ์ บล็อกเป็นได้หลายอย่างของสื่อสิ่งพิมพ์ ขึ้นอยู่กับผู้ใช้จะใช้ในฐานะอะไร บล็อกสามารถใช้งานแทนบทบาทของสื่อสิ่งพิมพ์ได้เกือบทั้งหมด นั่นคือ

๑.บล็อกเป็นนิตยสารหรือหนังสือพิมพ์เล่มหนึ่ง ที่บรรจุเนื้อหาได้หลากหลายอย่าง ทั้งข่าว บทความ เรื่องสั้น นิยาย บทกวี และอื่นๆ เช่นเดียวกับนิตยสารหรือหนังสือพิมพ์ ผู้เขียนหรือ
บล็อกเกอร์ (Blogger) สามารถเผยแพร่เนื้อหาทั้งหมดลงในบล็อกเดียวกันได้

๒.บล็อกเป็นคอลัมน์หนึ่ง ที่นักเขียนหรือคอลัมนิสต์ใช้เป็นเวทีเผยแพร่ข้อเขียนของตนในนิตยสารหรือหนังสือพิมพ์ บล็อกก็เช่นเดียวกัน ผู้เขียนหรือบล็อกเกอร์สามารถใช้บล็อกเป็นเหมือนคอลัมน์หนึ่งของตนเองได้

๓.บล็อกเป็นหนังสือเล่มหนึ่ง ที่ตีพิมพ์เรื่องสั้น นิยาย บทกวี บทความ ความรู้ ฯลฯ เช่นเดียวกับหนังสือเล่ม (Pocketbook) หนังสือตำราหรือวิชาการ (Textbook) ขึ้นอยู่กับผู้เขียนหรือบล็อกเกอร์จะใส่เนื้อหาประเภทใดในบล็อกของตน

ทั้งสามประการดังกล่าวนี้ เป็นคุณสมบัติของบล็อกที่เทียบเคียงกับสื่อสิ่งพิมพ์ จะเห็นได้ว่าบล็อกมีคุณสมบัติทดแทนสื่อสิ่งพิมพ์ได้ทั้งสามประการ

การขยายตัวของบล็อกในปัจจุบันแสดงให้เห็นถึงความสามารถตอบสนองความต้องการของผู้เขียนหรือบล็อกเกอร์และผู้อ่านได้อย่างเต็มที่ จำนวนบล็อกที่เกิดขึ้น ในแต่ละวันทั่วโลกนั้นไม่มีใครหรือหน่วยงานใดจัดเก็บสถิติได้อย่างแท้จริง หากเทียบเคียงกับผู้ใช้อินเตอร์เน็ตที่มีอยู่หลายร้อยล้านคนและนับวันแต่จะเพิ่มมากขึ้น ก็พอจะคาดการณ์ได้ว่า บล็อกที่มีอยู่ในโลกนี้มีจำนวนนับล้านๆบล็อก และเพิ่มปริมาณขึ้นทุกชั่วโมงหรือทุกนาทีเลยก็ว่าได้

บล็อกจึงเป็นเวทีในการเผยแพร่งานเขียนของนักเขียนทั้งเก่าและใหม่ ทั้งมืออาชีพและผู้เริ่มต้น เป็นเวทีในการสร้างตัวตนของนักเขียนใหม่และเป็นเวทีเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและผลงานของนักเขียนมืออาชีพที่ต้องการเวทีใหม่ๆในการสร้างกลุ่มผู้อ่านของตน บล็อกจึงเป็นทางเลือกของนักเขียนที่ต้องการหลีกหนีข้อจำกัดของการเผยแพร่งานผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ ที่มีกระบวนการยุ่งยากซับซ้อนและใช้เวลานาน บล็อกตอบสนองได้รวดเร็วกว่าจึงกลายเป็นทางเลือกที่ใช้ควบคู่ไปกับสื่อสิ่งพิมพ์ สามารถเกื้อหนุนส่งเสริมกันได้เป็นอย่างดี.

๒๕ มีนาคม ๒๕๕๒

ยกมาจาก http://www.blogologynet.com/blog-as-a-printing-issue/