ผมได้รับโทรศัพท์จากคุณครูที่สอนผมเมื่อ 30 ปีก่อน เมื่อเรียนอยู่ชั้นมัธยมต้นที่โรงเรียนนาจะหลวย คือคุณครูจันทร เพ็งธรรม ครับ นานมาแล้วคุณครูยังจำผมได้ ที่จริงแล้วคุณครูคงจำลูกศิษย์ทุกคนได้
ผมได้ฟังเสียงคุณครูแล้ว เสียงคุณครูยังเหมือนเมื่อ 30 ปีก่อน ผมรู้สึกว่าขณะที่พูดโทรศัพท์กับคุณครู เหมือนตัวเองเป็นเด็กครั้งกระโน้นครับ คือบอกตรงๆว่ายังคล้ายๆกับว่ากลัวคุณครูอยู่
เมื่อหวนรำลึกถึงวันคืนที่ผ่านมา สิ่งหนึ่งที่เป็นพยานว่าเราเคยเป็นหนุ่มเป็นสาวก็คือภาพถ่าย ผมโชคดีที่ชอบถ่ายภาพเก็บไว้ แม้ฝีมือจะค่อนข้างไม่เข้าท่า แต่ภาพถ่ายเหล่านั้นกลับกลายเป็นหลักฐานบ่งบอกเรื่องราวที่ผ่านมามากมาย นับเป็นประโยชน์แก่การรำลึกถึงวันคืนเก่าๆเป็นอย่างยิ่ง
อย่างเช่นภาพที่นำมาแสดงนี้…
นักเขียน กวี ศิลปิน บางคน มีผลงานเพียงไม่มาก แต่ผลงานนั้นเป็นของแท้ ติดอยู่ในใจของผู้คน สำหรับผมแล้ว วรฤทธิ์์ ฤทธาคนี เป็นหนึ่งในนั้น
ชื่อของ วรฤทธิ์ ฤทธาคณี คงมีคนอ่านหนังสือน้อยคนที่คุ้นเคยชื่อนี้ เพราะไม่ใช่นักเขียนที่โด่งดัง ผลงานก็มีไม่กี่เล่ม เท่าที่ทราบ นอกจาก ศรีคำรุ้ง ก็มี รวมเรื่องสั้น ศรีขาว และบทกวีขาวสีขาว (ถ้าจำไม่ผิด)
“ขุนช้างขุนแผน” เป็นวรรณคดีเรื่องชนชั้นล่าง โดยกล่าวถึงบรรดาคนธรรมดาสามัญทั้งหลาย ทั้งระดับชาวบ้านธรรมดาและชาวบ้านที่มีฐานะทางสังคมและเศรษฐกิจดีกว่าคนอื่น แต่ไม่ว่าชาวบ้านในขุนช้างขุนแผนจะมีสถานะทางสังคมเช่นไร ก็มาจากสามัญชนทั้งสิ้น กล่าวได้ว่า ขุนช้างขุนแผน เป็นวรรณคดีไทยไม่กี่เรื่องที่มีตัวเอกเป็นเหล่าสามัญชน
การเมืองเรื่องของใคร
ปากว่าของคนไทยทุกหมู่เหล่า
แต่เป็นแค่เรื่องจะโกยเอา
ผลประโยชน์เข้าเป็นของตน
การเมืองเรื่องของใคร
แย่งชิงกันไปโกลาหล
เอาแต่พรรคแต่พวกเป็นวังวน
เอาแต่ฉ้อฉลกลโกง
การเมืองเรื่องอุบาทว์
นักการเมืองถืออำนาจสุดโต่ง
ทำชั่วแล้วถูกเปิดโปง
ก็อ้างเกี่ยวโยงประชาชน
ประเทศเทวษทั้งวอดวาย
การเมืองทำลายลงป่น
ประชาธิปไตยพิกล
พิการทุพลภาพไป
ตอนที่ ๑
คำว่า ‘คน’ นั้นมีความหมายอยู่สองสถาน หนึ่ง หมายความว่า มนุษย์ อีกความหมายหนึ่งก็คือ ‘กวน’ อันเป็นกิริยาอาการที่มักกระทำต่อสิ่งหนึ่งสิ่งใด เช่น กวนน้ำให้ขุ่น ก็ใช้ ‘คน’ หรือเมื่อปรุงอาหารจะเป็นต้มยำ แกง คั่ว ก็ตาม ล้วนแต่ต้องอาศัยการ ‘คน’ เพื่อให้เครื่องปรุงเข้ากันได้ดี จึงจะมีรสกลมกล่อมถูกปากคน นี่คือความหมายพอสังเขปของคำว่า ‘คน’
ประเทศ ลาวเป็นเพื่อนบ้านที่ใกล้ชิดที่สุดของไทย ทั้งดินแดนและเชื้อชาติวัฒนธรรม เป็นสองประเทศในโลกที่คุยกันคนละภาษาแต่เข้าใจกันได้ การเจรจาความเมืองกันระหว่างสองประเทศนี้จึงไม่ต้องมีล่าม แม้จะพูดภาาใครภาษามันก็ตาม
“จรกา” หรือ “ระตูจรกา” เป็นตัวละครในบทละครเรื่อง อิเหนา พระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒ ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นสุดยอดวรรณคดีไทยเรื่องหนึ่ง โดยวรรณคดีสโมสรได้ยกย่องไว้เมื่อปี พ.ศ.๒๔๖๕ ว่า “เป็นยอดของบทละครรำทั้งสิ้น เพราะเป็นหนังสือที่แต่งดี พร้อมทั้งความ ทั้งกลอน ทั้งกระบวนที่จะเล่นละครประกอบกันทุกสถาน” ท่านว่าอย่างนั้น
.
ผู้ที่ชื่นชอบกวีนิพนธ์ส่วนมากต้องยอมรับว่า อังคาร กัลยาณพงศ์ ศิลปินแห่งชาติและกวีซีไรต์ คือมหากวีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์อีกท่านหนึ่ง โดยได้สร้างนวัตกรรมกวีนิพนธ์เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน ด้วย การแหวกขนบการเขียนกวีนิพนธ์ที่ต้องเคร่งครัดในฉันทลักษณ์ จนบรรดานักอนิรักษ์ฉันทลักษณ์เคยปฏิเสธความเป็นกวีนิพนธ์ของอังคาร กัลยาณพงศ์ มาแล้ว แต่เมื่อการเวลาผ่านมาก็พิสูจน์ได้ว่า ทองแท้ย่อมไม่แพ้ไฟ
๑.
บทกวีชื่อ ข้าวงาม ของ ไพวรินทร์ ขาวงาม กวีหนุ่มผู้เป็นเลือดเนื้อเชื้อไขของชาวนาแห่งภาคอีสาน จากรวมเล่มบทกวีชื่อ คำใดจะเอ่ยได้ดังใจ เป็นความงามในภาษาของกวีที่บรรยายภาพท้องนาได้อารมณ์ ความรู้สึก ความเคลื่อนไหวแทบจะเรียกได้ว่าเหมือนไปยืนอยู่ท่ามกลางท้องทุ่งเลยทีเดียว
ยินดีต้อนรับทุกท่านที่มาเยือน
ข้อเขียนในบล็อกนี้ท่านสามารถนำไปเผยแพร่ผ่านสื่อต่าง ๆ เพื่อประโยชน์แก่สาธารณะได้ โดยอ้างอิงผู้เขียน โกศล อนุสิม และ www.kosolanusim.org หากนำไปเผยแพร่ผ่านสื่ออินเตอร์เน็ตโปรดใส่ลิงก์เชื่อมโยงกลับมาที่นี่ด้วย ห้ามนำไปแสวงหาประโยชน์ในทางการค้าใด ๆ
